Cyflwyniad

Bydd peswch fel arfer yn gwella o fewn 3 i 4 wythnos ar ei ben ei hun.

Sut gallwch drin peswch eich hun

Ni fydd angen i chi weld meddyg teulu fel arfer.

Dylech:

  • orffwys
  • yfed digon o hylifau

Gallech hefyd:

  • yfed lemwn poeth â mêl (nid yw hyn yn addas i fabanod o dan flwydd oed)
  • moddion llysieuol o'r enw mynawyd y bugail (pelargonium) (yn addas i bobl 12 oed ac yn hŷn)

Prin yw'r dystiolaeth sy'n dangos bod y rhain yn gweithio.

Mae lemwn poeth â mêl yn cael effaith debyg i feddyginiaethau peswch.

Gallwch ofyn i fferyllydd am:

  • surop peswch
  • moddion peswch (ni ddylai rhai mathau o foddion peswch gael eu rhoi i blant iau na 12 oed)
  • losin peswch

Ni fydd y rhain yn cael gwared â'r peswch, ond byddant yn eich helpu i besychu llai.

Ni fydd moddion llacio a moddion peswch sy'n cynnwys codin yn atal eich peswch.

Dod o hyd i fferyllfa

Ewch at Feddyg Teulu:

  • os oes peswch wedi bod arnoch am fwy na 3 wythnos (peswch parhaus)
  • os yw'ch peswch yn wael iawn neu'n gwaethygu'n gyflym - er enghraifft os oes gennych beswch cras neu os na allwch stopio pesychu
  • os ydych yn teimlo'n anhwylus iawn
  • os oes gennych boen yn eich brest
  • os ydych yn colli pwysau heb reswm
  • os yw ochr eich gwddf yn teimlo'n chwyddedig ac yn boenus (chwarennau chwyddedig)
  • os ydych chi'n ei chael hi'n anodd anadlu
  • os oes gennych system imiwnedd wannach - er enghraifft oherwydd cemotherapi neu ddiabetes

Ewch at Feddyg Teulu ar frys os ydych chi'n pesychu gwaed.

Beth fydd yn digwydd yn eich apwyntiad

I gael gwybod beth sy'n achosi eich peswch, gallai eich Meddyg Teulu:

  • gymryd sampl o unrhyw fwcws y gallech fod yn ei boeri allan
  • trefnu pelydr X, prawf alergeddau, neu brawf i weld pa mor dda mae'ch ysgyfaint yn gweithio
  • eich atgyfeirio i ysbyty i weld arbenigwr, ond mae hyn yn anghyffredin iawn

Pwysig

Fel rheol, ni fydd gwrthfiotigau'n cael eu rhoi ar bresgripsiwn ar gyfer peswch.

Bydd eich meddyg teulu'n eu rhoi ar bresgripsiwn dim ond os bydd arnoch eu hangen – er enghraifft, os oes gennych haint bacterol neu mae perygl y gwnewch ddatblygu cymhlethdodau.

Beth sy'n achosi peswch

Mae'r rhan fwyaf o beswch yn cael ei achosi gan annwyd neu'r ffliw.

Mae achosion eraill yn cynnwys:

  • ysmygu
  • llosg cylla / dŵr poeth (adlif asid)
  • alergeddau - er enghraifft, clefyd y gwair
  • heintiau fel broncitis
  • mwcws yn diferu i lawr y gwddf o gefn y trwyn

Yn anaml iawn y bydd peswch yn arwydd o rywbeth difrifol fel canser yr ysgyfaint.



Mae'r wybodaeth ar y dudalen hon wedi'i haddasu gan GIG Cymru o gynnwys gwreiddiol a ddarparwyd gan NHS UK wefan y GIG nhs.uk
Dyddiad diweddaru diwethaf: 07/05/2021 13:28:50