Gofalwyr

Mae gofalwr yn rhywun sy'n gofalu yn ddi-dâl am rywun sy'n anabl, yn sâl neu'n oedrannus dim ots beth yw ei oedran. Gall unrhyw un fod yn ofalwr, gan gynnwys y rhai sydd o dan 18 oed (gelwir y rhain yn ofalwyr ifanc).

Mae gofalwr yn cyflawni tasgau ar ran rhywun nad yw'n ymdopi ar eu pennau eu hunain. Gall hyn gynnwys pethau fel gwneud y siopa, ymolchi a gwisgo. Mae help ar gael i ofalwyr a all gynnwys cymorth ariannol, cefnogaeth ymarferol, hawliau cyflogaeth yn y gwaith, helpu gyda darparu gofal, yn ogystal â grwpiau cefnogi gofalwyr lleol. Mae gwahanol fathau o gymorth y gallai fod gennych hawl i cael eu hamlinellu isod: -

Lwfans Gofalwr - y prif fath o fudd-dal ariannol sydd ar gael i ofalwyr. I fod yn gymwys i gael Lwfans Gofalwr, rhaid i chi fod dros 16 mlwydd oed a:

• Gofalu i rywun sy'n derbyn budd-dal anabledd cymwys, am o leiaf 35 awr yr wythnos
• Bod yn byw yn y DU
• A ddylai ennill £110 neu lai yr wythnos ar ôl didyniadau
• Peidio bod yn derbyn budd-daliadau penodol. Fidd bynnag mae rhai budd-daliadau yn eich hawlio chi i gael premiwm ychwanegol ar ben eich lwfans gofalwr felly cymerwch gyngor cyn gwneud cais.
• Heb fod mewn addysg llawn amser

Hawliau cyflogaeth ar gyfer gofalwyr - gall fod yn anodd i gyfuno gofalu am rywun â chael swydd, a rhai hyd yn oed yn rhaid roi'r gorau i weithio er mwyn gofalu am rywun yn llawn amser. Fodd bynnag, fel rhan o'r Deddf Gwaith a Theuluoedd 2006, a  Deddf Hawliau Cyflogaeth 1996, mae gan gofalwyr sy'n weithwyr yr hawl i oriau gweithio hyblyg ac amser o'r gwaith ar fyr rybudd.

Gofalwyr Ifanc - eich cyngor lleol sydd â cyfrifoldeb i sicrhau nad yw eich dyletswyddau fel gofalwr yn amharu ar eich addysg, datblygiad, ac ansawdd bywyd yn gyffredinol. Rhaid iddynt hefyd sicrhau nad ydych yn cael eu dal yn eich rôl fel gofalwr.

Cymorth a chefnogaeth

Gall y cyngor canlynol fod yn ddefnyddiol yn eich galluogi i gael y cymorth a'r gefnogaeth sydd eu hangen arnoch fel gofalwr:

• Dywedwch wrth bobl eraill eich bod yn ofalwr - gofal iechyd proffesiynol, cyflogwyr, teulu a ffrindiau, gwasanaethau cymdeithasol lleol.
• Cael asesiad gofalwr - bydd hyn yn cael ei wneud gan eich gwasanaethau cymdeithasol lleol. Dylid cynnig hyn cyn gynted ag y mae'n ymddangos iddynt y gall bod gennych anghenion am gymorth (neu'n debygol o wneud hynny yn y dyfodol) mae gennych hefyd yr hawl gyfreithiol i gael asesiad a gallant wneud cais am un ar unrhyw adeg gan y cyngor lleol.
• Hawliwch eich budd-daliadau ariannol - gallai fod gennych hawl i gael cymorth ariannol ar ffurf Lwfans Gofalwr
• Cysylltwch â'ch grŵp ofalwyr agosaf neu ganolfan - gallant gynnig cefnogaeth, gwybodaeth, cyngor a ffordd o gwrdd a chymdeithasu gyda phobl eraill yn yr ardal sydd hefyd yn ofalwyr

Cliciwch yma am fwy o wybodaeth ar Ofalwyr.

Mae Ymddiriedolaeth Gofalwyr Cymru yn falch iawn o weithio gyda Phartneriaid Rhwydwaith ledled Cymru i ddarparu £1m o grantiau a gwasanaethau i gefnogi gofalwyr sy'n profi caledi y gaeaf hwn. Darganfyddwch fwy yma.

Am wybodaeth bellach ar Ofalwyr a'r help sydd ar gael, cliciwch ar y gwefannau isod:-

  • Cymerwch yr Arolwg Gofalwyr - Cymerwch ychydig funudau i helpu Gwasanaeth Ambiwlans Cymru i ddeall anghenion gofalwyr yn well, a’ch rôl hanfodol chi os oes angen i chi ddefnyddio’r gwasanaethau ambiwlans
  • Gofalwyr Cymru - helpu unigolion i ofalu am ei theuluoedd a'i ffrindiau
  • Gov UK - cynnig gwybodaeth ar nifer o dopigau sydd yn ymwneud a gofalwyr a'r help sydd ar gael
  • Gofalwyr Ifanc - wefan ble gall gofalwyr ifanc siarad â gofalwyr ifanc eraill, rhannu ei storiau a chael cymorth
  • Llywodraeth Cymru, Gofalwyr - roi gwybodaeth ar Ofalwyr a'r help sydd ar gael.
  • Becyn Cymorth Gofalwyr Ifanc - ar gyfer gweithwyr proffesiynol ar draws Gwasanaethau Iechyd, Addysg a Gwasanaethau Cymdeithasol
  • Canllaw Hawliau Gofalwyr - amlinellu eich hawliau fel gofalwr ac i roi darlun llawn o gefnogaeth ymarferol ac ariannol sydd ar gael i chi.
  •  Lwfans Gofalwr - lwfans gofalwr yw'r prif fudd-dal ar gyfer gofalwyr.
  •  Gweithio gyda gofalwyr - gwybodaeth am ddeddfwriaeth gofal cymdeithasol yng Nghymru.
  •  Upfront - mae hyn yn offeryn syml i ofalwyr sydd yn newydd i'r ddrysfa o fudd-daliadau a hawliadau. Llenwch eich manylion, yn treulio ychydig o funudau yn ateb cwestiynau a byddwn yn eich arwain at yr wybodaeth rydych ei hangen.
  •  Dewis Cymru - gofalu am ffrindiau a theulu