Bwyta'n Iach

Mae sicrhau bod gennych ddiet iach a chytbwys yn gam pwysig tuag at iechyd da.  Mae iechyd da'n allweddol er mwyn byw bywyd llawn a gweithgar.  Mae diet cytbwys yn golygu eich bod yn bwyta'r cyfanswm cywir o'r bwydydd ym mhob un o'r grwpiau bwyd.

Mae pump o brif grwpiau bwyd ac mae pob un yn cynnwys maetholion allweddol. Maetholion yw'r fitaminau a'r mwynau sy'n cynorthwyo'r corff i weithredu'n gywir. Mae bwyta maetholion o'r grwpiau bwyd cywir yn cadw eich corff yn iach ac yn heini.

Y pum prif grŵp bwyd yw:

  • carbohydradau, sy'n cynnwys llawer o egni a maetholion. Fe'u ceir mewn bwydydd startsh fel bara, pasta a thatws
  • prodin, sy'n cynorthwyo twf ac atgyweirio, a geir mewn cigoedd, pysgod, ffa ac wyau
  • ffrwythau a llysiau
  • llaeth a chynnyrch llaeth
  • bwydydd uchel eu braster a'u siwgr   

Dylai carbohydradau fod yn draean o'ch diet dyddiol, a dylai ffrwythau a llysiau hefyd fod yn draean. Dylid rhannu gweddill eich diet rhwng prodin a llaeth a chynnyrch llaeth. Ychydig iawn o'r hyn fyddwch yn ei fwyta bod dydd ddylai fod yn fraster a siwgr.

Mae’n bosibl y bydd pobl sy'n dioddef gan rai cyflyrau meddygol yn gorfod dilyn diet ychydig yn wahanol. Er enghraifft, dylai menywod beichiog osgoi bwyta rhai bwydydd a gall fod y cyngor dietegol fod yn wahanol  i bobl dros 60 oed ac i blant o amrywiol oed. Gall y British Nutrition Foundation roi cyngor a gwybodaeth ychwanegol am ddietau amrywiol.

Buddion bwyta'n iach 

Gall bwyta diet cytbwys a maethlon eich cynorthwyo i wella eich iechyd cyffredinol. Yn benodol, gall diet cytbwys eich cynorthwyo i :

  • ostwng eich risg o gael clefyd y galon a phwysau gwaed uchel
  • ostwng eich risg o gael canser
  • roi  mwy o egni i chi
  • gadw'n iach
  • golli pwysau
  • wella iechyd eich coluddion
  • wneud eich croen, ewinedd a'ch gwallt ymddangos yn iachach
     

Gwneud newidiadau

Gallwch gadw pwysau iachus ac osgoi problemau iechyd trwy fwyta diet cytbwys. I wneud hyn:

  • bwytewch ddigon o garbohydradau
  • bwytewch o leiaf 5 dogn o ffrwythau a llysiau bob dydd
  • cwtogwch ar faint y braster, siwgr a halen yn eich diet
  • bwytewch ddigon o fitaminau a mwynau
  • yfwch ddigon o hylif

I gael gwybod a ydych o bwysau iach, gwiriwch eich BMI trwy ddefnyddio'r Cyfrifiannell BMI.

Dyddiadur Bwyd

Podlediadau Lles

Gallwch wrando ar rai podlediadau Lles ar wefan Iechyd Meddwl trwy glicio ar y ddolen berthnasol, ar ochr dde'r tudalen yma.