I ddarganfod beth i'w wneud os credwch fod gennych symptomau, ewch i wiriwr symptomau Coronafeirws. Neu ymwelwch â’n tudalen gwyddoniadur, sydd â gwybodaeth cyffredinol a fideo BSL.

SYLWCH: Ar gyfer gwybodaeth ddiweddar am Coronafeirws (COVID-19) ymwelwch ag Adran Iechyd a Gofal Cymdeithasol y DU.

Cyflwyniad

Mae llid y sinysau yn gyflwr sy'n achosi i'r sinysau chwyddo, a bydd hyn fel arfer yn cael ei achosi gan haint. Mae'n gyffredin ac fel arfer yn clirio ei hun ymhen 2 i 3 wythnos. Ond mae meddyginiaethau yn gallu helpu os yw'n cymryd amser hir i glirio.

Gwiriwch a oes gennych chi lid y sinysau

Mae llid y sinysau yn gyffredin ar ôl annwyd neu'r ffliw.

Mae symptomau llid y sinysau yn cynnwys:

  • poen, chwyddo a thynerwch o gwmpas eich bochau, eich llygaid neu'ch talcen
  • trwyn yn llawn
  • llai o synnwyr arogli
  • mwcws gwyrdd neu felyn o'ch trwyn
  • pen tost / cur pen yn y sinysau
  • tymheredd uchel o 38C neu'n uwch
  • y ddannoedd
  • anadl ddrwg

Gall arwyddion llid y sinysau mewn plant ifanc hefyd gynnwys natur flin, anhawster yn bwydo, ac anadlu trwy eu ceg.

Beth yw'r sinysau?

Y sinysau yw'r lleoedd bach, gwag y tu ôl i esgyrn eich bochau a'ch talcen, sy'n cysylltu â'r tu mewn i'r trwyn.

Mae llid y sinysau yn achosi i leinin y sinysau chwyddo.

Mae hyn yn atal mwcws rhag draenio i mewn i'ch trwyn a'ch gwddf yn iawn, gan wneud i chi deimlo bod eich trwyn yn llawn.

Sut gallwch chi drin llid y sinysau eich hun

Yn aml, gallwch chi drin achos ysgafn o lid y sinysau heb weld meddyg teulu, trwy:

  • gael digonedd o orffwys
  • yfed digonedd o hylif
  • cymryd cyffuriau lladd poen, fel paracetamol neu ibuprofen - peidiwch â rhoi aspirin i blant o dan 16 oed
  • osgoi sbardunau alergedd a pheidio ag ysmygu
  • glanhau eich trwyn â thoddiant dwr halen i leddfu gorlawnder

Sut i lanhau eich trwyn â thoddiant dwr halen

  1. Dylech chi ferwi peint o ddwr, wedyn ei adael i oeri
  2. Cymysgwch lwy de o halen a llwy de o soda pobi i mewn i'r dwr
  3. Golchwch eich dwylo
  4. Sefwch uwchben sinc, gwnewch gwpan â chledr un llaw ac arllwys ychydig bach o'r toddiant i mewn iddo
  5. Aroglwch y dwr i mewn i un ffroen ar y tro
  6. Ailadroddwch y camau hyn hyd nes bydd eich trwyn yn teimlo'n fwy cyfforddus

Nid oes angen i chi ddefnyddio'r toddiant i gyd, ond defnyddiwch un ffres bob dydd.

Gall fferyllydd helpu â llid y sinysau

Gall fferyllydd roi cyngor i chi am feddyginiaethau sy'n gallu helpu, fel:

  • chwistrellau neu ddiferion clirio'r trwyn i glirio eich trwyn (ni ddylai plant o dan 6 oed gymryd meddyginiaethau clirio'r trwyn)
  • chwistrellau neu doddiannau dwr halen i'r trwyn i rinsio'r tu mewn i'ch trwyn 

Gallwch chi brynu chwistrellau'r trwyn heb bresgripsiwn, ond ni ddylid eu defnyddio am fwy nag wythnos.

Chwiliwch am fferyllfa.

Ewch i weld eich meddyg teulu:

  • os yw eich symptomau'n ddifrifol
  • os nad yw cyffuriau lladd poen yn helpu neu fod eich symptomau'n gwaethygu
  • os nad yw eich symptomau yn gwella ar ôl wythnos
  • os ydych chi'n cael llid y sinysau dro ar ôl tro

Triniaeth gan feddyg teulu

Efallai y bydd eich meddyg teulu yn gallu argymell meddyginiaethau eraill i helpu â'ch symptomau, fel:

  • chwistrellau neu ddiferion steroid i'r trwyn - i leihau'r chwyddo yn eich sinysau
  • gwrth-histaminau - os yw alergedd yn achosi eich symptomau
  • gwrthfiotigau - os yw haint bacterol yn achosi eich symptomau a'ch bod yn wael iawn neu mewn risg o gael cymhlethdodau (ond yn aml, nid oes angen gwrthfiotigau, gan fod llid y sinysau fel arfer yn cael ei achosi gan feirws)

Efallai y bydd angen i chi gymryd chwistrellau neu ddiferion steroid i'r trwyn am ychydig fisoedd. Weithiau, maen nhw'n achosi llid, gwddf tost / dolur gwddf neu fod y trwyn yn gwaedu.

Gall eich meddyg teulu eich cyfeirio at arbenigwr y clustiau, y trwyn a'r gwddf (ENT), er enghraifft:

  • os oes gennych chi lid y sinysau o hyd ar ôl 3 mis o driniaeth
  • os ydych chi'n cael llid y sinysau dro ar ôl tro
  • os oes gennych chi symptomau ar un ochr o'ch wyneb yn unig

Gall argymell llawdriniaeth mewn rhai achosion hefyd.

Llawdriniaeth ar gyfer llid y sinysau

Yr enw am lawdriniaeth i drin llid cronig y sinysau yw llawdriniaeth endosgopig gweithredol ar y sinysau (FESS).

Caiff llawdriniaeth FESS ei rhoi o dan anesthetig cyffredinol (pan fyddwch chi'n cysgu).

Gall y llawfeddyg lydanu eich sinysau naill ai trwy:

  • dynnu ychydig o feinwe o'r croen sydd wedi'i atal, neu
  • fewnchwyddo balwn bach iawn yn y sinysau sydd wedi'u rhwystro, wedyn ei dynnu

Dylech chi allu cael llawdriniaeth FESS o fewn 18 wythnos i'ch apwyntiad â'ch meddyg teulu.

Mae gwefan ENT UK yn cynnig gwybodaeth am FESS (PDF, 506kb).

 

^^ Yn ôl i’r brig

Cysylltau dethol

Cysylltiadau Gwyddoniadur GIG 111 Cymru

Rhinitis - alergol (yn Saesneg)

Annwyd Cyffredin 

Y Ffliw 

Cysylltiadau Allanol

Canllawiau NICE: balloon cathetr dilation for chronic sinusitis (yn Saesneg)

 

^^ Yn ôl i’r brig


Mae'r wybodaeth ar y dudalen hon wedi'i haddasu gan GIG Cymru o gynnwys gwreiddiol a ddarparwyd gan NHS UK wefan y GIG nhs.uk
Dyddiad diweddaru diwethaf: 06/05/2020 13:44:54