Pa wasanaeth sydd ei angen arnaf?
Gall fod yn anodd gwybod beth i'w wneud os ydych chi neu rywun rydych chi'n ei adnabod neu'n gofalu amdano yn teimlo'n sâl. Yn GIG 111 Cymru, rydym yma i roi mynediad cyflym a hawdd i chi at gyngor a gofal iechyd - er enghraifft, meddyg teulu, nyrs, fferyllydd neu Uned Mân Anafiadau - lle byddwch yn aml yn cael eich gweld yn llawer cyflymach nag mewn adran Damweiniau ac Achosion Brys, lle mai dim ond cleifion â salwch neu anafiadau mawr y gellir eu trin.
Cofiwch, dylech dim ond defnyddio 999 pan fydd argyfwng difrifol neu fygythiad bywyd.
Os ydych chi'n sâl neu wedi'ch anafu ac nad yw'n argyfwng difrifol sy'n peryglu bywyd, mae yna lawer o opsiynau gofal iechyd ar gael i chi:
*Sylwch: er mwyn atal Covid-19 rhag lledaenu, efallai bydd mynediad i rai gwasanaethau gofal iechyd, e.e. deintyddion, wedi newid.
Gwirwyr Symptomau GIG 111 Cymru
Os ydych chi neu rywun rydych chi'n gofalu amdano yn teimlo'n sâl, yna eich man galw cyntaf ddylai fod i ddefnyddio ein Gwirwyr Symptomau ar-lein. Bydd hyn yn eich helpu i ddewis beth i'w wneud neu pwy i'w weld nesaf os ydych chi'n profi problemau iechyd cyffredin fel brech, poen stumog, poen cefn, peswch, cur pen, chwydu a dolur rhydd, neu os ydych chi'n teimlo'n sâl yn gyffredinol.
Edrych ar ôl eich hun
Mae hunanofal yn un o'r pethau pwysicaf y gallwn ei wneud i ofalu am ein hiechyd. Nid yn unig y dylem gael diet iach ac ymarfer corff yn rheolaidd, ond dylem hefyd fod yn barod am unrhyw fân afiechydon neu anafiadau. Gellir trin llawer o afiechydon ac anafiadau gartref, felly mae cadw pecyn cymorth cyntaf â stoc dda a chabinet meddygaeth yn ddefnyddiol iawn. Darganfyddwch pa hanfodion y dylech chi fod yn eu cadw yn eich cartref trwy ymweld â'n Cabinet Meddygaeth. I gael gwybodaeth ar sut i ofalu am eich iechyd corfforol a meddyliol, ewch i Byw a Teimlo’n Iach.
Gwasanaethau iechyd meddwl a lles
Mae iechyd meddwl yn ymwneud â sut rydyn ni'n meddwl, yn teimlo ac yn ymddwyn. Efallai eich bod wedi teimlo'n isel neu'n bryderus yn ddiweddar. Neu efallai eich bod yn poeni y gallech hunananafu'ch hun. Os oes angen cyngor a chefnogaeth arnoch gyda'ch lles meddyliol, mae yna lawer o wasanaethau ar gael i chi - ar-lein a dros y ffôn. I gael mwy o wybodaeth a mynediad at adnoddau diogel am ddim, ewch i Iechyd Meddwl a Lles.
Mae llawer o grwpiau cymorth ac elusennau hefyd yn cynnig cyngor, cwnsela cyfrinachol, a gwybodaeth am y mathau o driniaeth sydd ar gael a ble i gael help. I ddod o hyd i'ch gwasanaeth cymorth agosaf, defnyddiwch ein chwiliad iechyd, lles a chymorth.
Os ydych chi'n gofalu am rywun sy'n sâl neu'n anabl, efallai y bydd eich lles ar brydiau yn cael ei effeithio. I ddod o hyd i wybodaeth am wasanaethau a allai eich helpu i ymdopi â gofalu am rywun, ewch i Gofalwyr Cymru.
Meddyg Teulu
Yn ogystal â rhoi cyngor iechyd a rhagnodi meddyginiaethau ar gyfer llawer o afiechydon, gallai eich meddyg teulu hefyd ddarparu gwasanaethau atal cenhedlu, brechiadau, gwasanaethau mamolaeth, a lawdriniaethau mân. Efallai y bydd rhai meddygfeydd yn dewis cynnig gwasanaethau pellach fel brechiadau teithio neu wasanaethau iechyd rhywiol arbenigol. Bydd pob meddygfa wedi cynhyrchu taflen practis yn amlinellu pa wasanaethau a gofal y gellir eu disgwyl. I gael gwybodaeth am feddygon teulu a'r gwasanaethau sydd ar gael, ewch i Gwestiynau Cyffredin ar feddygon teulu.
Os ydych chi'n sâl neu wedi'ch anafu ac yn ansicr beth i'w wneud, gallwch ddefnyddio ein Gwiriwr Symptomau 111 yn gyntaf. Fodd bynnag, efallai y bydd adegau pan fydd angen i chi gysylltu â'ch meddyg teulu, gan gynnwys y tu allan i oriau gweithio arferol. Mae'r cyfnod y tu allan i oriau fel arfer rhwng 6:30 pm ac 8:00 am yn ystod yr wythnos a thrwy'r dydd ar benwythnosau ac ar wyliau banc. Os byddwch chi'n ffonio'ch meddyg teulu yn ystod yr amser hwn, gwrandewch ar y neges ffôn i gael gwybodaeth ar sut i gael mynediad at feddygon teulu y tu allan i oriau.
I ddod o hyd i'ch meddygfa agosaf, defnyddiwch ein chwiliad meddyg teulu.
Fferyllfa
Fe'ch cynghorir i sicrhau bod gennych gabinet meddygaeth â stoc dda a phecyn cymorth cyntaf bob amser fel eich bod yn barod i ddelio ag unrhyw anafiadau mân gartref.
Mae fferyllfeydd hefyd ar gael yn rhwydd heb angen apwyntiad, gan gynnig cyngor a meddyginiaethau dros y cownter ar gyfer ystod o afiechydon mân fel peswch, annwyd, dolur gwddf a phoenau. O dan y 'Gwasanaeth Anhwylderau Cyffredin' gall y fferyllfeydd sy'n cymryd rhan hefyd gynnig ymgynghoriad GIG am ddim a meddyginiaethau am ddim i gleifion dros y cownter ar gyfer 26 o anhwylderau cyffredin na ellir eu rheoli trwy hunanofal, mae hyn yn cynnig dewis arall yn lle gwneud apwyntiad gyda'r meddyg teulu. I gael manylion am y fferyllfeydd sy’n cymryd rhan ymwelwch â chwiliad fferyllfa a hidlo eich canlyniadau chwilio trwy ddewis ‘cyngor ar anhwylderau cyffredin’.
Os ydych wedi colli, anghofio neu wedi rhedeg allan o feddyginiaeth ar bresgripsiwn a bod y feddygfa ar gau (ee o ddydd Llun i ddydd Gwener 6.30pm i 8.00am, dydd Sadwrn, dydd Sul, a gwyliau banc), yna gallwch ymweld â rhai fferyllfeydd yng Nghymru i gael Gwasanaeth Cyflenwi Meddyginiaeth Brys yn rhad ac am ddim. Mae'r gwasanaeth ar gyfer cleifion sydd ag angen uniongyrchol yn unig ac na allant aros nes bod eu Meddygfa Teulu yn ailagor ac mae argaeledd yn dibynnu ar ba ardal y Bwrdd Iechyd rydych chi'n byw ynddo. Bydd angen i gleifion ddangos tystiolaeth i'r Fferyllydd eu bod wedi rhagnodi'r feddyginiaeth o'r blaen e.e. pecyn / cynhwysydd gwag gyda label enw. I gael rhagor o wybodaeth am y gwasanaeth hwn, ymwelwch â'n cwestiynau fferyllfa. Ar gyfer fferyllfeydd sy’n cymryd rhan, ymwelwch â chwiliad y fferyllfa a hidlo eich canlyniadau chwilio trwy ddewis ‘Gwasanaeth Cyflenwi Meddyginiaeth Brys’.
I gael manylion am fferyllfeydd sydd ar agor y tu allan i oriau gwaith arferol, gan gynnwys gyda'r nos, penwythnosau a gwyliau banc, defnyddiwch ein chwiliad fferyllfa a hidlwch eich canlyniadau trwy ddewis ‘Gwasanaeth Allan o Oriau’. Gan y gall trefniadau fferyllfa leol newid, rydym yn eich cynghori i gysylltu â'r fferyllfa yn gyntaf i sicrhau eu bod yn agored a / neu fod ganddynt y feddyginiaeth sydd ei hangen arnoch.
Uned Mân Anafiadau
Os oes gennych anaf nad yw'n ddifrifol gallwch fynd i Uned Mân Anafiadau i gael help, yn lle mynd i'r Adran Damweiniau ac Achosion Brys. Gall Mân Unedau Anafiadau drin anafiadau sy'n amrywio o esgyrn wedi torri, dadleoliadau a ysigiadau, i glwyfau, llosgiadau a brathiadau anifeiliaid. Am y math o anafiadau y gall Unedau Mân Anafiadau eu trin, ymwelwch â'r Uned Mân Anafiadau.
I ddod o hyd i'ch Uned Mân Anafiadau agosaf, defnyddiwch ein chwiliad ysbyty a hidlwch eich canlyniadau trwy ddewis ‘Mân Uned Anafiadau’. Rydym yn eich cynghori i wirio oriau agor yr Uned Mân Anafiadau yn gyntaf.
Adran Damweiniau ac Achosion Brys / Ysbyty
Mewn adrannau damweiniau ac achosion brys, mae pobl ag argyfyngau difrifol neu fygythiad bywyd yn cael eu blaenoriaethu ar gyfer triniaeth. Ni ddylech fynd i'r Adran Damweiniau ac Achosion Brys oni bai eich bod chi neu rywun rydych chi'n gofalu amdano yn cael argyfwng difrifol sy'n peryglu bywyd.
Mae ysbytai'n cynnig ystod eang o driniaeth a drefnir yn gyffredinol trwy eich meddyg teulu, deintydd neu optegydd. Gallwch fynychu'r ysbyty fel:
- Claf allanol (bydd gennych apwyntiad gydag arbenigwr ond ni fyddwch yn aros dros nos).
- Claf dydd (byddwch yn cael gwely ysbyty ar gyfer profion neu lawdriniaeth ond ni fyddwch yn aros dros nos).
- Claf mewnol (byddwch yn aros yn yr ysbyty am un noson neu fwy ar gyfer profion, triniaeth feddygol neu lawdriniaeth).
Mae triniaeth yn ysbytai'r GIG am ddim. Fodd bynnag, os nad ydych yn byw yn y DU, ewch i wefan Llywodraeth Cymru.
I ddod o hyd i'ch ysbyty agosaf, defnyddiwch ein chwiliad ysbyty. Nid yw pob ysbyty yn cynnig yr un gwasanaethau, felly dewiswch ‘gwasanaethau a gynigir’ i ddarganfod pa driniaeth y gall eich ysbyty ei darparu.
Am ragor o wybodaeth, ymwelwch ag Apwyntiadau Ysbyty, Derbyn a Rhyddhau.
Deintydd
Gall eich deintydd eich helpu gyda gwiriadau arferol, triniaeth ac argyfyngau deintyddol. Mae'r canlynol yn cael eu dosbarthu fel argyfyngau deintyddol:
- Gwaedu deintyddol na fydd yn stopio.
- Haint aciwt sy'n lledaenu (chwydd wefus, y tafod neu'r boch).
- Niwed i ddannedd neu ên oherwydd damwain.
Nid yw'r ddannoedd, waeth pa mor ddrwg, yn cael ei ystyried yn argyfwng deintyddol. I gael mwy o wybodaeth ar sut y gallwch chi helpu'ch hun gyda'r broblem ddeintyddol hon, ewch i Ddannoedd. Fel arall, gallwch ddefnyddio ein Gwiriwr Symptom Deintyddol.
Os hoffech gael cyngor ar leddfu poen, dylech gysylltu â'ch deintydd. I ddod o hyd i'ch deintydd agosaf, defnyddiwch ein chwiliad deintydd. Os na allwch ddod o hyd i ddeintydd GIG a bod angen triniaeth frys arnoch, cysylltwch â'ch llinell gymorth ddeintyddol leol - i ddod o hyd i'r rhif ar gyfer eich ardal, ymwelwch â Gwasanaethau Deintyddion.
I gael mwy o gyngor ar wasanaethau deintyddol, gan gynnwys gwybodaeth am y GIG a deintyddion preifat, cofrestru, a chostau triniaeth wahanol, ymwelwch â Chwestiynau Cyffredin ar Ddeintyddion.
Os ydych chi'n chwilio am gyngor ar torri dannedd i'ch un bach, ewch i Torri dannedd.
Optegydd
Anaml y bydd eich llygaid yn brifo pan fydd rhywbeth o'i le arnynt, felly mae'n bwysig cael profion llygaid rheolaidd i sicrhau eu bod yn iach.
Os ydych chi'n cael problemau gyda'ch llygaid, gall eich optegydd eich helpu chi. Gallai hyn fod trwy gynnal archwiliadau llygaid, rhoi cyngor ar broblemau gweledol, rhagnodi sbectol a lensys cyffwrdd, a chyfeirio achosion o glefyd y llygaid lle bo hynny'n briodol.
Pan ewch am brawf llygaid, cewch eich archwilio gan Optometrydd neu Ymarferydd Meddygol Offthalmig (OMP) - y ddau ohonynt yn weithwyr proffesiynol sydd wedi'u hyfforddi mewn annormaleddau a chyflyrau llygaid. I ddod o hyd i'ch optegydd agosaf, defnyddiwch ein chwiliad gofal llygaid.
Gwasanaethau Iechyd Rhywiol
Mae gwasanaethau iechyd rhywiol yn rhad ac am ddim, yn gwbl gyfrinachol, ac ar gael i bawb. Mae clinigau iechyd rhywiol neu GUM (meddygaeth genhedlol-droethol) yn cynnig amrywiaeth o wasanaethau, megis:
Mae rhai clinigau iechyd rhywiol hefyd yn cynnig sgrinio serfigol, gwasanaethau cynllunio teulu a gwasanaethau erthyliad.
Os ydych chi'n chwilio am atal cenhedlu, gallwch chi hefyd siarad â'ch meddyg teulu. Bydd llawer o fferyllfeydd hefyd yn cynnig dulliau atal cenhedlu brys cyfrinachol. Gallwch chwilio am atal cenhedlu brys trwy ddefnyddio ein chwiliad atal cenhedlu brys.
Mae gofalu am eich iechyd rhywiol yn bwysig. Os ydych chi am gynnal prawf STI o gysur eich cartref eich hun, mae ircymru.arlein yn cynnig citiau profi cartref am ddim ar gyfer heintiau a drosglwyddir yn rhywiol penodol a gallant hefyd anfon condomau am ddim yn y post at bobl dan 25 oed.