Mae alcohol yn gemegyn pwerus sy'n gallu cael ystod eang o effeithiau niweidiol ar bron pob rhan o'ch corff, gan gynnwys eich ymennydd, eich esgyrn a'ch calon.
Mae alcohol a'i risgiau cysylltiedig yn gallu cael effeithiau tymor byr a thymor hir.
Effeithiau tymor byr yfed alcohol
Disgrifir isod effeithiau tymor byr yfed alcohol. Mae'r wybodaeth hon wedi'i seilio ar y dybiaeth fod gennych oddefedd arferol i alcohol.
Yn aml, bydd yfwyr dibynnol sydd â goddefedd uwch i alcohol yn gallu yfed llawer mwy heb brofi unrhyw effeithiau amlwg.
1-2 uned
Ar ôl yfed 1-2 uned o alcohol, bydd cyfradd curiad eich calon yn cyflymu a bydd eich gwaedlestri'n ehangu, gan roi'r teimlad cynnes, cymdeithasol a siaradus i chi sy'n gysylltiedig ag yfed cymedrol.
4-6 uned
Ar ôl yfed 4-6 uned o alcohol, bydd yn dechrau effeithio ar eich ymennydd a'ch system nerfol. Bydd yn dechrau effeithio ar y rhan o'ch ymennydd sy'n gysylltiedig â gwneud penderfyniadau a synnwyr cyffredin, gan eich gwneud chi'n fwy di-hid a dirwystr.
Bydd yr alcohol hefyd yn amharu ar y celloedd yn eich system nerfol, gan wneud i chi deimlo'n benysgafn ac effeithio'n andwyol ar eich amser ymateb a'ch cydsymudiad.
8-9 uned
Ar ôl yfed 8-9 uned o alcohol, bydd eich amseroedd ymateb yn llawer arafach, bydd eich lleferydd yn dechrau mynd yn aneglur, a bydd eich golwg yn dechrau colli ffocws.
Ni fydd eich afu/iau, sy'n hidlo alcohol allan o'ch corff, yn gallu cael gwared â'r holl alcohol dros nos, felly mae'n debygol y byddwch chi'n deffro gyda pen mawr.
10-12 uned
Ar ôl yfed 10-12 uned o alcohol, bydd yn amharu o ddifrif ar eich cydsymudiad, gan eich rhoi chi mewn perygl mawr o gael damwain. Bydd y lefelau alcohol uchel yn cael effaith leddfol ar eich corff a'ch meddwl, gan wneud i chi deimlo'n gysglyd.
Bydd gymaint â hyn o alcohol yn dechrau cyrraedd lefelau gwenwynig. Bydd eich corff yn ymdrechu i gael gwared ar yr alcohol yn gyflym yn eich troeth. Ond bydd hyn yn gwneud i chi deimlo wedi'ch dadhydradu yn ddrwg yn y bore, ac fe allai hynny achosi cur pen/pen tost difrifol.
Mae'r gormodedd alcohol yn eich system yn gallu effeithio ar eich system dreulio hefyd, gan arwain at symptomau cyfog, chwydu, dolur rhydd a diffyg traul.
Mwy na 12 uned
Os byddwch chi'n yfed mwy na 12 uned o alcohol, byddwch mewn perygl mawr o ddatblygu gwenwyno trwy alcohol, yn enwedig os ydych chi'n yfed llawer o unedau ymhen byr amser.
Mae fel arfer yn cymryd oddeutu awr i'r afu/iau gael gwared ar un uned o alcohol o'r corff.
Mae gwenwyn alcohol yn digwydd pan fydd gormodedd alcohol yn dechrau ymyrryd â gweithrediadau awtomatig eich corff, fel:
- eich anadlu
- cyfradd curiad eich calon
- eich atgyrch gagio, sy'n eich atal rhag tagu
Mae gwenwyn alcohol yn gallu achosi i rywun fynd i coma a gallai arwain at farwolaeth.
Risgiau eraill
Mae rhai o'r risgiau eraill sy'n gysylltiedig â chamddefnyddio alcohol yn cynnwys:
- damweiniau ac anaf – mae mwy nag 1 o bob 10 ymweliad ag adrannau damweiniau ac achosion brys (A&E) yn digwydd oherwydd salwch cysylltiedig ag alcohol
- trais ac ymddygiad gwrthgymdeithasol – yn Lloegr bob blwyddyn, mae mwy nag 1.2 miliwn o ddigwyddiadau treisgar yn gysylltiedig â chamddefnyddio alcohol
- cael rhyw anniogel – sy'n gallu arwain at feichiogrwydd heb ei gynllunio a heintiau a drosglwyddir yn rhywiol (STIs)
- colli eiddo personol – mae llawer o bobl yn colli eiddo personol, fel eu waled neu eu ffôn symudol, pan fyddant wedi meddwi
- amser heb ei drefnu i ffwrdd o'r gwaith neu'r coleg – gallai hyn beryglu eich swydd neu eich addysg
Effeithiau tymor hir camddefnyddio alcohol
Os byddwch chi'n yfed symiau mawr o alcohol am lawer o flynyddoedd, bydd hyn yn effeithio ar lawer o organau'r corff, a gallai hynny niweidio organau. Mae'r organau y gwyddys eu bod yn cael eu niweidio drwy gamddefnyddio alcohol tymor hir yn cynnwys yr ymennydd a'r system nerfol, y galon, yr afu/iau a'r cefndedyn (pancreas).
Mae yfed yn drwm hefyd yn gallu cynyddu eich pwysedd gwaed a'r lefelau colesterol yn eich gwaed, ac mae'r ddau beth hyn yn ffactorau risg mawr ar gyfer trawiadau ar y galon a strôc.
Mae camddefnyddio alcohol yn y tymor hir yn gallu gwanhau eich system imiwnedd, gan olygu y byddwch chi'n fwy agored i haint ddifrifol. Gall hefyd wanhau eich esgyrn, gan eich gwneud chi'n fwy tebygol o'u torri.
Mae llawer o risgiau iechyd tymor hir yn gysylltiedig â chamddefnyddio alcohol, gan gynnwys:
Yn ogystal â chael effaith sylweddol ar eich iechyd, gall camddefnyddio alcohol arwain at oblygiadau cymdeithasol tymor hir hefyd. Er enghraifft, fe all arwain at:
- deuluoedd yn chwalu ac ysgariad
- cam-drin domestig
- diweithdra
- digartrefedd
- problemau ariannol
Ysgogi
Mae ysgogi (kindling) yn broblem sy'n gallu digwydd ar ôl sawl pwl o ddiddyfnu o alcohol. Gallai difrifoldeb symptomau diddyfnu unigolyn waethygu bob tro y bydd yn rhoi'r gorau i yfed, gan achosi symptomau fel cryndod, cynnwrf a chonfylsiynau (ffitiau).
Mae alcohol yn cael effaith leddfol ar yr ymennydd a'r system nerfol ganolog. Mae ymchwil wedi dangos, pan fydd alcohol yn diflannu o'r corff, bod hynny'n actifadu'r ymennydd a'r celloedd nerfol, gan arwain at gynhyrfedd gormodol (gorgynhyrfedd). Gall hyn arwain at symptomau ymddygiadol fel ffitiau.
Gyda phob pwl o ddiddyfnu o alcohol, mae'r ymennydd a'r system nerfol yn dod yn fwy sensiteiddiedig ac mae'r sgil-effeithiau canlyniadol yn dod yn fwy amlwg.
Gall yr effaith ysgogi hon ddigwydd hefyd ar ôl ysgogiad cemegol i'r ymennydd neu'r corff, fel meddyginiaeth wrthgonfylsiwn. Mae hyn yn golygu bod angen i raglen diddyfnu o alcohol unigolyn gael ei chynllunio'n ofalus, gan fonitro ei heffeithiau'n agos.